Vừa qua, ngày 12/6/2026 Hội nghị thường niên Câu lạc bộ (CLB) các Viện ngành Công Thương đã diễn ra thành công tốt đẹp. Năm nay, Viện Nghiên cứu Cơ khí (NARIME) vinh dự được tín nhiệm giao trọng trách chủ trì tổ chức sự kiện quan trọng này. Đồng chí Phan Đăng Phong – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí, Chủ nhiệm CLB – đã trực tiếp điều hành hội nghị.

Hội nghị là diễn đàn quy tụ 21 Viện nghiên cứu về khoa học công nghệ (KH&CN) hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực thuộc Bộ Công Thương, đồng hành cùng CLB các Viện có Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công Bộ Công Thương. Đây là dịp để các đơn vị nhìn lại chặng đường đã qua, chia sẻ thông tin chuyên môn về hoạt động khoa học công nghệ, đồng thời cùng nhau tháo gỡ khó khăn, định hình bước đi chiến lược, phát triển khoa học và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới.

Khẳng định vai trò then chốt trong tham mưu và ứng dụng công nghệ

Phát biểu khai mạc hội nghị, đồng chí Phan Đăng Phong nhấn mạnh: Các Viện nghiên cứu ngành Công Thương sở hữu tiềm lực chất xám lớn, là bệ phóng cho các hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Đồng chí Phan Đăng Phong - Viện Trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí, Chủ nhiệm CLB phát biểu khai mạc, đồng thời báo cáo tại Hội nghị

Theo báo cáo tổng kết, trong năm qua, CLB đã phát huy xuất sắc vai trò kết nối, là cầu nối vững chắc giữa cơ quan quản lý nhà nước và thực tiễn nghiên cứu. Các Viện thành viên đã tích cực phối hợp với Vụ KH&CN (Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công) tham gia xây dựng, hoàn thiện nhiều văn bản quy phạm pháp luật mang tính nền tảng như: Luật KH&CN sửa đổi, Nghị định 95/2014/NĐ-CP, Quy hoạch tổ chức KH&CN cấp quốc gia...

Đặc biệt, năng lực nghiên cứu của các Viện đã được khẳng định rõ nét thông qua việc chủ trì và đóng góp sâu sắc vào các chiến lược phát triển ngành cốt lõi: Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam giai đoạn 2026–2045, Đề án phát triển công nghiệp đường sắt, Chiến lược ngành Điện, Hóa chất, Thực phẩm, Sữa…

Chia sẻ nguồn lực - Vượt qua thách thức mô hình tự chủ

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị đã dành phần lớn thời gian để thảo luận thẳng thắn về những thách thức mang tính bước ngoặt. Theo tinh thần quán triệt chủ trương tinh gọn bộ máy và triển khai thực chất Phong trào thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 57-NQ/TW, hệ thống các Viện trực thuộc Bộ đang đứng trước những thay đổi lớn về cấu trúc và cơ chế tài chính.

Hiện nay, trong tổng số 21 Viện thành viên, mức độ tự chủ tài chính đã có sự phân hóa mạnh mẽ: từ các mô hình do Nhà nước bảo đảm (Viện Nghiên cứu Chiến lược và Chính sách Công Thương), tự chủ một phần (7 Viện), tự chủ chi thường xuyên và đầu tư (8 Viện) cho đến các đơn vị đã chuyển đổi thành Công ty Cổ phần, Công ty TNHH MTV hoặc hạch toán độc lập.

Thách thức càng lớn hơn khi Bộ Tài chính vừa ban hành Dự thảo Nghị định ngày 29/5/2026 về việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp. Đứng trước bài toán này, hội nghị đã trở thành không gian chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn vô cùng quý báu. Các Viện đi đầu trong cơ chế tự chủ tài chính toàn diện như Viện Nghiên cứu Cơ khí, Viện Năng lượng, Viện Hóa học công nghiệp... đã cởi mở chia sẻ những bài học về tối ưu hóa bộ máy, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu và tìm kiếm nguồn thu ngoài ngân sách.

Tiếp đó, Hội nghị được nghe bài phát biểu, chia sẻ của đồng chí Nguyễn Thị Lâm Giang Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công thuộc Bộ Công Thương về tình hình thực hiện các nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số hiện nay ở Việt Nam cũng như tại Bộ Công Thương

Đồng chí Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Chủ tịch CLB phát biểu tại Hội nghị

Tại phần thảo luận, đại diện lãnh đạo các Viện nghiên cứu đã tích cực đóng góp tham luận, chia sẻ những bài học thực tế từ đơn vị mình, đồng thời Hội nghị cũng được nghe bài phát biểu, chia sẻ, đóng góp ý kiến quan trọng của đồng chí Cao Quốc Hưng nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương; đồng chí Nguyễn Phú Cường nguyên Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem); đồng chí Trần Việt Hòa Cục trưởng Cục Công nghiệp.

Đồng chí Trần Việt Hòa - Cục trưởng Cục Công nghiệp Bộ Công Thương phát biểu tại Hội nghị

Nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương, Ông Cao Quốc Hưng phát biểu tại Hội nghị

Ông Nguyễn Phú Cường - nguyên Vụ trưởng Vụ KH&CN, nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam phát biểu tại hội nghị

Hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận những điểm cần khắc phục như sự phối hợp giữa một số thành viên đôi lúc còn lỏng lẻo, nguồn quỹ duy trì hoạt động còn hạn chế. Từ đó, các đại biểu thống nhất cao việc thắt chặt tính gắn kết, thực hiện nghiêm túc quy chế hoạt động nhằm tạo ra một hệ sinh thái nghiên cứu liên ngành mạnh mẽ.

Tầm nhìn giai đoạn mới: Đổi mới sáng tạo để phát triển bền vững

Bế mạc hội nghị, Chủ nhiệm CLB Phan Đăng Phong khẳng định toàn thể CLB quyết tâm đổi mới tư duy, biến thách thức thành cơ hội. Giai đoạn tới, các Viện thành viên sẽ tiếp tục tập trung mọi nguồn lực vào:

Nghiên cứu ứng dụng sâu rộng: Gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường.

Đẩy mạnh chuyển đổi số & Chuyển đổi xanh: Tiên phong áp dụng công nghệ số vào quản trị và tối ưu hóa quy trình công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra.

Thắt chặt liên kết hữu cơ: Thúc đẩy các dự án hợp tác nghiên cứu đa ngành giữa các Viện trong CLB để tối ưu hóa trang thiết bị phòng thí nghiệm và chất xám của nhau.

Sự gắn kết chặt chẽ và tinh thần sẻ chia thông tin mạnh mẽ tại Hội nghị thường niên năm nay là minh chứng cho sức mạnh nội lực của Câu lạc bộ các Viện ngành Công Thương. Sự chuyển mình chủ động này chắc chắn sẽ đóng góp thiết thực vào sự phát triển ổn định, bứt phá về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của ngành Công Thương nói riêng và đất nước nói chung trong kỷ nguyên mới.

Hội nghị đã tặng hoa chia tay đồng chí Hoàng Tiến Dũng và Nguyễn Thế Truyện, đồng thời chụp ảnh lưu niệm toàn đại biểu tham dự hội nghị.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công tặng hoa ông Nguyễn Thế Truyện 

 Câu lạc bộ các Viện chụp ảnh lưu niệm với Lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Bộ Công Thương.